MATIS-aangifte: wat moet een recyclagebedrijf weten?

MATIS is het digitale registratiesysteem voor afval- en materiaalstromen in Vlaanderen. Afhankelijk van je activiteiten moet je gegevens over materialen, hoeveelheden, herkomst en bestemming registreren.

Het systeem is het Materialeninformatiesysteem van OVAM. De officiële MATIS-informatie van OVAM beschrijft welke meldingen van toepassing zijn, met sjablonen en handleidingen.

Voor recyclagebedrijven is vooral belangrijk dat MATIS geen losstaand administratief eiland wordt. Een aangifte is maar zo juist als de transacties waarop ze gebaseerd is: fouten in weging, materiaalomschrijving of tegenpartij komen later in de rapportering terug.

Wie moet melden?

OVAM onderscheidt verschillende meldingen en doelgroepen.

Voor bedrijfsafval melden sinds datajaar 2024 alle geregistreerde IHM's hun afvalinzameling. Ook voor afvalverwerking bestaan MATIS-meldingen. De concrete meldingsplicht en het juiste sjabloon hangen af van je rol en activiteiten.

OVAM geeft aan dat de betrokken ondernemingen sinds 2024 per kwartaal moeten melden.

Ga daarom niet uit van één universeel MATIS-bestand voor elk recyclagebedrijf. Bepaal eerst welke meldingsstroom voor jouw onderneming van toepassing is.

Welke gegevens heb je daarvoor nodig?

De precieze velden staan in de actuele MATIS-handleidingen en datasjablonen.

Operationeel komen veel gegevens echter uit bronnen die een recyclagebedrijf sowieso gebruikt:

• betrokken partijen en vestigingen
• materiaal- of afvalcodes
• hoeveelheden
• herkomst en bestemming
• inzameling of verwerking
• periode
• relevante verwerkingsinformatie

Wanneer die gegevens in verschillende systemen of spreadsheets staan, begint de kwartaalaangifte vaak met verzamelen en reconciliëren.

Waarom is dat kwetsbaar?

Stel dat dezelfde materiaalstroom voorkomt in:

• weegbrugsoftware
• een aankoopdocument
• Excel
• boekhouding
• een register
• MATIS

Als medewerkers informatie tussen die systemen handmatig overnemen, kunnen kleine verschillen ontstaan: een andere materiaalomschrijving, ontbrekende vestiging, verkeerde hoeveelheid, dubbele lijn of foutieve periode.

MATIS is dan niet het probleem. De versnipperde brondata is het probleem. Zie ook Afvalstoffenregister voor recyclagebedrijven.

Begin bij de dagelijkse transactie

Een betrouwbaardere aanpak is om de informatie die later voor MATIS nodig is al tijdens de operationele flow gestructureerd vast te leggen.

Dat betekent niet dat iedere medewerker voor MATIS moet werken.

Het betekent dat de basisgegevens die je dagelijks nodig hebt ook geschikt zijn voor latere rapportering.

Denk aan:

MATIS via bestand of API

OVAM voorziet het MATIS-webloket en datasjablonen. Voor bepaalde toepassingen is ook automatische systeemkoppeling via API voorzien.

Welke methode voor jouw bedrijf zinvol is, hangt af van volume, proces en softwareomgeving.

Meer controle in 2026

OVAM heeft aangekondigd de kwaliteitscontrole van MATIS-gegevens verder te automatiseren. Voor afvalverwerking worden in 2026 automatische validatievragen uitgerold. OVAM gaf ook aan dat vanaf 2026 verslagen van vaststelling kunnen volgen wanneer verplichte aangiftes niet tijdig zijn ingediend.

Dat maakt datakwaliteit belangrijker dan ooit.

Samengevat

MATIS is een rapporteringssysteem, maar een correcte aangifte begint veel eerder.

Wie materiaal, hoeveelheid, partijen en relevante classificaties tijdens de dagelijkse werking consequent registreert, vermindert het werk aan het einde van het kwartaal aanzienlijk. Zie ook de EURAL-codes en weegbrugsoftware als vertrekpunt van die brondata.