IOP en IRIS voor digitale afvaltransportdocumenten: wat verandert er?

Digitale identificatieformulieren voor afvaltransport bestaan al langer. In 2026 zet OVAM een volgende stap: interoperabiliteit tussen de verschillende goedgekeurde systemen. Daarvoor zijn twee begrippen belangrijk: IOP en IRIS.

Waarom interoperabiliteit nodig is

Verschillende bedrijven in dezelfde afvaltransportketen kunnen klant zijn bij verschillende goedgekeurde systemen. Dat creëert een praktisch probleem.

Een IHM kan bijvoorbeeld een identificatieformulier aanmaken in systeem A, terwijl de vervoerder of verwerker normaal in systeem B werkt. Zonder interoperabiliteit moet een betrokken partij voor dat transport in het systeem van de verantwoordelijke werken.

Wat is IOP?

IOP staat voor interoperabiliteitsplatform. In de OVAM-informatie over het interoperabiliteitsplatform wordt het beschreven als de infrastructuur die communicatie tussen goedgekeurde systemen voor digitale identificatieformulieren mogelijk moet maken.

Het doel is dat een vervoerder of verwerker acties op een formulier kan uitvoeren vanuit het systeem waarin die onderneming zelf klant is, ook wanneer het formulier elders werd aangemaakt.

Wat is IRIS?

IRIS staat voor IOP-RouteringsInformatieSysteem. Via IRIS geeft een onderneming aan in welk goedgekeurd systeem zij formulieren wil ontvangen en behandelen wanneer die in een ander systeem werden aangemaakt.

Je kunt IRIS dus zien als de routeringsinformatie die nodig is om documenten bij het juiste systeem te krijgen.

Wat betekent dit praktisch?

De belangrijkste verandering is niet dat de inhoudelijke verplichtingen rond het identificatieformulier verdwijnen. Het gaat om de manier waarop systemen onderling informatie uitwisselen.

Moet je hiervoor iets doen?

OVAM geeft aan dat ondernemingen die identificatieformulieren aanmaken via een IHM of producent in IRIS moeten aanduiden welk systeem ze gebruiken. De precieze activatie en timing moet je altijd op de actuele OVAM-pagina controleren.

Waarom dit belangrijk is voor softwarekeuzes

Je recyclagesoftware hoeft niet elk wettelijk platform zelf te zijn. Ze moet de relevante materiaal- en transportcontext wel efficiënt kunnen verbinden.

Metallic en digitale transportdocumenten

Metallic kan via ubiDOCS aansluiten op digitale afvaltransportdocumenten. De licentie- en gebruikskosten van ubiDOCS worden afzonderlijk door Ubidata aangerekend. Bekijk transport in Metallic of het overzicht van koppelingen.

Samengevat

IOP en IRIS lossen vooral een systeemgrens op. Ze moeten ervoor zorgen dat bedrijven in dezelfde transportketen niet noodzakelijk klant hoeven te zijn bij exact hetzelfde IDF-systeem om digitaal samen te werken.

Voor recyclagebedrijven is dat een belangrijke evolutie om te volgen in 2026. Lees ook hoe het digitale identificatieformulier werkt en welke rol IHM, vervoerder of handelaar daarbij speelt.